Ni nini
Sinasi ni nafasi zenye hewa ndani ya mifupa ya uso, zilizofunikwa na ngozi laini yenye unyevu ile ile iliyo ndani ya pua. Hutoa majimaji yake puani kupitia matundu madogo. Ngozi hiyo ikiendelea kuvimba, matundu huziba, kamasi hujikusanya, na uvimbe huendelea.
Madaktari huita hali hii sinusaitisi sugu (chronic rhinosinusitis) inapodumu kwa wiki kumi na mbili au zaidi. Kwa baadhi ya watu, ngozi iliyovimba hutengeneza vinyama puani (polipu): uvimbe laini usio na maumivu unaoota kutoka kwenye sinasi kuingia puani. Vinyama hivi si saratani, lakini vinaweza kuziba pua kabisa.
Dalili
Kwa kawaida kuna pua iliyoziba au iliyobana, kamasi nzito zinazotoka mbele ya pua au kushuka nyuma ya koo, mgandamizo au hali ya kujaa usoni, na kupungua au kupotea kwa uwezo wa kunusa. Watu wengi pia hulala vibaya, hukoroma na huhisi uchovu.
Dalili za upande mmoja tu, damu kutoka tundu moja la pua, au pua inayozidi kuwa mbaya upande mmoja zinapaswa kuchunguzwa kila mara, kwa sababu kwa idadi ndogo ya watu chanzo ni kingine.
Nani huipata
Sinusaitisi sugu ni ya kawaida. Mara nyingi huhusiana na mzio, pumu na uvutaji wa sigara, na kwa baadhi ya watu na kutovumilia aspirini na dawa za maumivu zinazofanana nayo. Ukuta wa kati wa pua uliopinda (septum) unaweza kuzidisha kuziba, lakini mara chache ndio chanzo pekee. Jino la juu lenye maambukizi linaweza kusababisha sinusaitisi upande mmoja.
Inavyotibiwa
Watu wengi hupata nafuu kwa matibabu ya dawa yanapotumika ipasavyo na kwa muda wa kutosha: kusafisha pua kwa maji ya chumvi, na dawa ya kupuliza puani yenye steroidi kila siku. Wakati mwingine huongezwa vidonge vya steroidi au antibiotiki kwa muda mfupi. Jinsi unavyotumia dawa ni muhimu, na Dr Kana atakuonyesha jinsi ya kusafisha pua na kupuliza dawa ili zifike mahali panapostahili.
Dalili zikiendelea licha ya hayo, au vinyama vikiziba pua, upasuaji wa sinasi kwa kamera hufungua njia za asili za kutolea majimaji na kuondoa vinyama. Kwa kawaida dawa za kupuliza huendelea baadaye ili kuweka ngozi ya ndani ya pua katika hali nzuri.
Maswali ya kawaida
Je, ninahitaji kipimo cha CT?
Si lazima katika ziara ya kwanza. Kipimo cha CT kinahitajika kabla ya upasuaji wa sinasi, ili kuonyesha ramani ya sinasi, na wakati mwingine hutumika kuthibitisha utambuzi.
Je, vinyama vitarudi baada ya upasuaji?
Vinaweza kurudi. Kuendelea kutumia dawa ya kupuliza yenye steroidi baada ya upasuaji hupunguza uwezekano huo, na ziara za ufuatiliaji hukagua mapema kama vinaanza kuota tena.
Sinusaitisi inakuwa ya dharura lini?
Uvimbe au wekundu kuzunguka jicho, kuona vitu viwili au kupungua kwa uwezo wa kuona, maumivu makali ya kichwa, shingo ngumu au kuchanganyikiwa wakati wa maambukizi ya sinasi vinahitaji huduma ya dharura siku hiyo hiyo. Matatizo haya ni nadra lakini ni hatari.
Ukurasa huu ni taarifa za jumla, si ushauri wa kitabibu kwa hali yako.
